Main contents
Archive for the 'Monarchizm' Category
January 5th, 2008
Prekursorami doktryny ustroju mieszanego w Anglii byli Tomasz Morus oraz John Fortescue. Ten drugi wyrażał zdanie, że władza króla, izby lordów i izby gmin odpowiada trzem klasycznym formom rządu – monarchii, arystokracji i demokracji. Popularyzował Arystotelesa i Polibiusza.
Biskup John Poynet przyjął formy rządu uznane przez Fortescue, jednocześnie czyniąc rozróżnienie między monarchią absolutną a ograniczoną, którą nazywał państwem mieszanym. Obie monarchie mają się różnić typem władcy, w pierwszej władca to tyran, którego lud upoważnił do stanowienia prawa, w drugiej lud zatrzymał prawodawstwo dla siebie. Był przekonany o łasce Boga, która spłynęła na Anglię.
Thomas Smith przyjął arystotelesowską klasyfikację form rządu. Uznał ponadto, że nie ma właściwie takiego ustroju, który jest całkowicie jednolity, zwykle tylko nosi nazwę tego, którego jest w nim najwięcej.
Aylmer vs. Knox – Aylmer w odpowiedzi na oprotestowanie przez Knoxa faktu, iż Elzbieta jako pierwsza kobieta wstępuje na tron Anglii uznał, że Elżbieta I nie jest władczynią absolutną a „mieszaną”, ponieważ królestwo Anglii jest ustrojem zmieszanym z monarchii, demokracji i demokracji. Mieszany charakter ma też Parlament.
Cartwright postulował zastąpienie Kościoła Anglikańskiego Prezbiteriańskim. Jest autorem koncepcji dwóch królestw – kościoła i państwa, przedstawione jako powiązane ze sobą społeczności. Państwo winno przejąć ustrój kościoła, w którym monarchą jest Bóg, arystokratami pastorzy i starsi a laikat elementem demokratycznym. W państwie królowa reprezentuje monarchię, rada monarsza to arystokraci, a parlament jest elementem demokratycznym.
Parsons – jezuita, w ideologii ustroju mieszanego widział broń przeciwko monarsze i dawał parlamentowi prawo usunięcia króla, który nie dotrzymywał swych obietnic w zakresie przestrzegania praworządności i tolerancji religijnej. Monarchia ograniczona to taka król rządzi przy pomocy Parlamentu i Ścisłej Rady. Za czasu panowania Stuartów, nastąpił upadek doktryny status mixtus, w wyniku braku efektywnego ograniczenia władzy królewskiej.
Posted in Demokrajca, Monarchizm, Okres Renesansu, Systematyka, Uncategorized, Ustroje mieszane | Comments Closed
January 5th, 2008
W 1519 roku na życzenie papieża Leona X Machiavelli opracował projekt ustroju dla miasta Florencji. Zakładał on, iż będzie to republika rządzona przez bogate mieszczaństwo. Podzielił on mieszkańców miasta na 3 klasy majątkowe i uznał, że warstwy skrajny powinny mieć największy udział we władzy. Zalecił stworzenie trzech organów:
- Kolegium (zwierzchnia władza wykonawcza 65 członków, 12 z klasy średniej, 53 z wyższej)
- Rada Dwustu (władza prawodawcza, 160 przedstawicieli pierwszej klasy, 40 przedstawicieli klasy drugiej)
- Rada Tysiąca lub Sześciuset (reprezentacja klasy trzeciej, wybór Kolegium i Rady Dwustu oraz innych organów)
Posted in Demokrajca, Monarchizm, Okres Renesansu, Systematyka, Teoria ustroju, Uncategorized, Ustroje mieszane | Comments Closed
January 5th, 2008
Prekursorami teorii ustroju mieszanego byli Jan z Paryża (wzorował się na Akwinacie, lecz odniósł ten ustrój do Kościoła) oraz Piotr Olivi, który utożsamiał papierza z monarchą, kardynałów z arystokracją, a kongregację wiernych z demokracją. Ideę Oliviego pochwycili koncyliaryści, szczególnie, iż dążenia do naprawienie ustroju Kościelnego, złamania sporów w łonie Kurii Rzymskiej idealnie korespondowało z równoważącym zadaniem ustroju mieszanego. W sytuacji rozłamów i osłabienia powagi papiestwa szczególny wzrost autorytetu odnotowały sobory powszechne.
Powstały dwie koncepcje:
a) władza Kościoła należy do wszystkich wiernych, wybiera ona papieża
b) wprowadzenie systemu koordynującego władzę papieża, soboru i kolegium kardynalskiego
Doszło do połączenia tych dwu koncepcji. Papież to monarcha, kardynałowie to arystokracja, a lud – sobór to element demokratyczny. Szczególnie ważnymi teoretykami byli d’Ailly (zwolennik wyższości soboru nad papieżem, żądał regularnego zebrania soboru) i Jean Garson (podzielił ustrój kościelny na papieski, kolegialny i synodalny, uznawał, iż ustrój Kościoła jest niezmienny i doskonały, wizja starotestamentowa, przewaga soboru). Wraz z rezygnacją postulatu wyższości soboru nad papieżem (Mikołaj z Kuzy) doszło do zanikania tej wizji.
Posted in Monarchizm, Okres Renesansu, Systematyka, Teoria ustroju, Uncategorized | No Comments »
January 5th, 2008
1. Systematyka form rządu Tomasza z Akwinu
Formy sprawiedliwe - Formy niesprawiedliwe
Królestwo - Tyrania
Arystokracja - Oligarchia
Republika - Demokracja
Najlepszy ustrój to zmieszany z Królestwa, Arystokracji i Demokracji (ta ostatnia potrzebna jest tylko do legitymizacji władzy)
2. Starotestamentowa wizja ustroju mieszanego Tomasza z Akwinu
Tomasz z Akwinu skonstatował, iż ustrój mieszany został nadany Izraelowi przez Boga, państwo, bowiem korzystało z dobrodziejstw monarchii a nie przeistoczyło się w tyranię. Do arystokratycznych instytucji zaliczył Sanhedryn, gdzie wybierano ludzi obdarzonych cnotą i mądrością. Wyboru dokonywał lud, co było przejawem demokracji. Pierwszym monarchą miał być Mojżesz, on spośród ludu miał właśnie dobrać sobie radę szlachetnych mężów. Fakt, iż ustrój ten został nadany Izraelowi przez Boga czyni go według Akwinaty idealnym dla każdego państwa.
Posted in Demokrajca, Monarchizm, Okres Renesansu, Systematyka, Teoria ustroju | No Comments »